image
Bu yazımızda tüm dünyayı etkisi altına alan korona virüs sürecini ve DSÖ bilim adamlarının açıklamalarının olduğu genel bir yazıyı ele aldık Güncel koronavirüs tablosu için tıklayınız.

Kışın ortalarında Çin’de kaynağı bilinmeyen bir grup zatürre vakası bildirildi. E-posta, Uluslararası Bulaşıcı Hastalıklar Derneği’nin uyarı ağı olan ProMED tarafından gönderilmişti. 30 Aralık akşamı Wuhan Belediyesi Sağlık Komisyonu tüm tıbbi tesisleri alarm halinde olmaları ve acil durum planlarını uygulamaya koymaları konusunda uyardı.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) viroloğu Maria van Kerkhove “Ciddiye alınması gereken bir durum olduğunu hemen anladık ve anında sistemlerimizi etkinleştirdik” dedi. O zamandan beri çalışmaya hiç ara vermedi. Günler içerisinde Sars olmadığını, Mers olmadığını, grip, Legionella ya da diğer bir dizi patojenden biri olmadığını anladılar. Bu yeniydi.

Patient Zero (İlk Hasta)
Hastalığı ilk yayan kişi asla bulunamayabilir. Doğu Afrika'daki Ebola salgınının ilk kurbanının, Aralık 2013'te Gine'nin uzak kısmında ölen Emile Ouamouno adında bir bebek olduğu ortaya çıkmıştı. Ancak Ebola o kadar ölümcül ve diğer hastalıkların çoğunun aksine o kadar da tespiti kolaydı. Şimdiki adıyla Covid-19 zayıf ve yaşlı insanları ciddi şekilde etkilediğinde akut zatürreye benziyordu ve ona ilk yakalanan insanların hiçbir belirti göstermemesi muhtemeldi.

Koronavirüs hayvan pazarından mı çıktı?
İlk ipucu hayvan pazarıydı fakat şimdi, başta kesin bir neden gibi gözüken şey belirsiz. Erken tespit edilmiş 41 vakadan oluşan bir örneklemin %70’i deniz ürünlerinin ve ayrıca yasadışı yollar ile yakalanan ve müşterinin önünde kesilen canlı hayvanların satıldığı Huanan Deniz Ürünleri Pazarı'nın düzenli müşterileri, çalışanları ve sahiplerinden oluşmaktaydı.

Hayvan pazarı, 1 Ocak'ta Çinli yetkililer tarafından kapatıldı, kapsamlı bir şekilde temizlendi ve dezenfekte edildi, ki bu hijyen konusuna yardımcı olurken ipuçlarını da yok etti. Bununla birlikte sürüntü testleri vahşi hayvanların tutulduğu alanlarda virüsün izlerini gösterdi. Ocak ayının sonlarında ticarete bir tat veren pazardaki evcil ve vahşi hayvanlar dükkanından bir sayım listesi çıktı. Liste canlı kurt yavruları, altın ağustos böcekleri, akrepleri, bambu fareleri, sincapları, tilkileri, kalemisleri, semenderleri, kurbağaları ve timsahları içeriyordu. 

Yine de virüsün pazardan çıktığı kesin değil. Çin devlet medyasının ülke sınırları dışında biri olabileceğine dair en son iddialarına kimse inanmasa da enfekte bir insanın Çin’e gitmiş olması da olasıdır. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Zhao Lijian Kasım ayının sonlarında yaptığı açıklamada, "Çin vakaları ilk bildiren ülke olsa da bu virüsün Çin'de ortaya çıktığı anlamına gelmez" dedi. 

DSÖ'nün Şubat ayının başlarında Çin'e bilgi toplama misyonunu yürütmek üzere atadığı Kanadalı doktor ve epidemiyolog Bruce Aylward, hükümetin salgını ne kadar ciddiye aldığını ve sınırların kapatılması da dahil olmak üzere böylesine kapsamlı bir karantinanın her anlamda ülkeye olan maliyetini görünce sarsıldı. Ancak o aşamada Çin pek çok ülkenin yapamadığı şeyi yapıyordu. Kaynağı aramıyor, virüsü yok ediyordu.

Ancak 11 Ocak'ta Çinli bilim adamları dünyaya paha biçilmez bir ipucu verdi. İlk ölümünün (pazarı düzenli olarak ziyaret eden bir adamın) bildirildiği gün, yeni virüsün genetik dizisi yayınlandı.

Bu genetik dizideki örneklerin Çin'in Yunnan eyaletindeki nalburunlu yarasalarından bulaşabilmesinin muhtemel olduğunu gösterdi.  RaTG13 yarasa virüsünün Covid-19'a neden olan virüs ile %96 benzer olduğunu belgelendi.Yine de bu virüsün yarasalardan yayıldığını söylemek için yeterli değildir. Yarasa kökenli koranavirüslerin insanlara bulaşması için Sars ve Mers'de olduğu gibi, bir aracı konakçı olması gerekir.

Mart ayında Virolog Eddie HolmesAndrew Rambaut ve diğerleri Nature dergisindeki genetik verilerden nelerin çıkarılabileceğine dair bir inceleme yayınladılar. Koronavirüsün solunum sistemimizdeki hücrelerde yaygın bulunan ACE2 adı verilen bir proteine bağlandığı tespit edilmiştir. Buna karşılık yarasalardan bulaşabilecek virüsler buna sahip değildir. Fakat yapılan açıklamada Malaya Pangolinlerindeki koronavirüslerin buna sahip olduğuna işaret ettiler.

pandemilere yol acan koronavirüs çeşitleri kaynak aracı konak mers sars covid

Pangolinler şüphe altına girdi ama Huanan pazarında satılan hayvanlar listesinde Pangolin ismi geçmiyordu. Yine de bu onların orada olmadıklarını kanıtlamıyordu. Ancak, böyle bir virüsü insanlara bir şekilde geçirebilecek muhtemel başka hayvanlar da var. Temmuz ayında yayınlanan iş tanımında "Şimdiye kadar birkaç ülkede yapılan hassasiyet çalışmaları, evcil kedilerin, gelinciklerin, hamsterların ve vizonların enfeksiyona özellikle duyarlı olduğunu göstermiştir" dendi.  Wuhan'da test edilen 100'den fazla kedinin yaklaşık % 14'ünde pozitif örnek tespit edilmiştir. Kürkleriyle meşhur vizonların – önce Danimarka ve Hollanda'da, daha sonra Avrupa ve ABD'de – virüsü taşıdığı tespit edildi ve toplandı.

SONUÇ
Bilim insanları yeni tip corona virüsün (Covid-19) 7 yıl önce Çin’deki bir bakır madeninde ortaya çıkmış olabileceğini ve mutasyana uğrayarak küresel salgına neden olduğunu öne sürdü. Araştırmacılar,  ülkenin güneyindeki Mojiang bölgesinde yarasalar tarafından istila edilen madende çalışan 6 işçinin zatürre olduğunu ve üçünün de o dönemde tanımlanamayan bir virüs yüzünden öldüğünü söyledi. Yapılan yeni analizlerde 2013 yılında RaBtCoV / 4991 olarak adlandırılan virüsün, şimdi Covid-19'a neden olan SARS-Cov-2'ye genetik olarak yüzde 96,2 oranında benzerlik gösterdiği duyuruldu.

Hayvan hastalıkları uzmanı Dr. Peter Daszak, The Sunday Times'a yaptığı açıklamada, “Salgın Wuhan’daki pazarda ortaya çıkmadı. Zaten Mojiang kırsalındaki madenin etrafında 7 yıldır bulunuyordu. Sonrasında 11 milyon nüfuslu Wuhan'a ulaştı ve mutasyona uğrayarak salgına neden oldu” ifadelerini kullandı.


1- YARASALAR
Wuhan’da giden Dünya Sağlık Örgütü bilim insanları yarasaların virüsü taşıdığını ve diğer hayvanlara bulaştırarak en sonunda insanlara bulaştırdığını tahmin ediyor. Yarasanın insanları doğrudan enfekte edebileceğini söyleyen DSÖ uzmanları ve Çinli meslektaşları yarasanın yanı sıra başka bir hayvanın da senaryo dahilinde olabileceğini açıkladı.

2- WUHAN’DAKİ BALIK HALİ
Wuhan’daki Huanan Balık Hali, salgının ilk vakalarının görüldüğü bölge olarak dikkat çekiyor. Bilim insanları deniz ürünlerinin yanı sıra av hayvanlarının ve canlı hayvanların da satıldığı pazarda tavşan, fare gibi hayvanların da bulunduğunu ve hastalığın bunlardan yayılabileceğine dair tahminlerde bulunuyor. Öte yandan virüsün pazar yerine hasta bir kişi tarafından gelmiş olabileceği de senaryolar arasında. Çin’deki sağlık görevlileri ise pazarda sadece yüzeylerde corona virüsü tespit edildiğini açıklayarak hayvanlardan gelmediğine işaret etti.

3- LABORATUVAR
Gelelim koronavirüs salgını ile ilgili tartışmaya en açık iddiaya…
Salgının başladığı günlerde koronavirüsünün Wuhan Viroloji Enstitüsü’nden sızdığına dair iddialar ortaya atılıyordu. Özellikle dönemin ABD Başkanı Donald Trump ve yönetimi bu iddiayı sık sık uluslararası kamuoyunun gündemine getirse de bilim insanları bunun gerçeği yansıtmadığını söyledi.

DSÖ uzmanları bu tür sızıntıların çok nadir görüldüğünü açıklayarak bu senaryonun düşük bir ihtimali olduğunu duyurdu. DSÖ ekibinin başındaki isimlerden Peter Ben Embarek, “Bütün güvenlik protokollerini inceledik ve ekibimiz bu tür bir sızıntının olmadığını açıkladı” demişti.

4- SOĞUK ZİNCİR
Özellikle Çinli yetkililerin sık sık gündeme getirdiği bu iddiaya göre koronavirüsü donmuş gıdalar aracılığıyla Çin’e başka bir ülkeden giriş yaptı. Uluslararası kamuoyu tarafından Çinlilerin kendilerini haklı gösterme çabası olarak yorumlanan bu gelişme ile ilgili DSÖ’den bir açıklama geldi. DSÖ ekibinde yer alan Marion Koopmans, “Soğuk zincir aracılığıyla gelmediğini tahmin ediyoruz. Böyle olmuş olamaz” dedi.

!!! Yukarıdaki yazıların bir kısmı The Guardian gazetesinin resmi sitesinden çevrilmiştir.
 
1 paragraf ile kendi düşüncemi de ifade edeyim:

"İnsan oğlunun doğal kaynakları hunharca kullanması sonucunda dünya düzeni günden güne değişiyor. İklim farklılaşması, ozon tabakasındaki olumsuz hareketlilik, su ihtiyacının artması ve buna karşılık su kaynaklarının azalması, yer altı kaynaklarının günden güne azalması gibi durumlar insanoğlunu farklı arayışlara itmiş durumda. İnsanların büyük çoğunluğunun insanlık yararına çalışmalar yürütüyor olduğuna inansam da bazı insanların açgözlülük ve güç hırsına kapılarak bu duruma dolaylı veya doğrudan müdahalesi olduğunu söylemek çok da abartılı olmayacaktır. Virüsün seçiçi olması, dünyadaki yaşlı nüfusun bu virüsle azalması, insanların kendi gölgesinden korkar duruma gelmesi gibi sebepler insanoğlunun bu iş içinde bir elinin olduğunu gösteriyor bence." 
Toplam 2 oy (5/5)
Önceki BlogAHİD SANDIĞI'NIN GİZEMİ
Sonraki BlogGEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE EN SEVDİĞİM OYUNLAR

Yorum yapabilmek için Üye Girişi yapın.

Yorumlar (0)

Hiç yorum yapılmamış. İlk yorumu yapan sen ol.