image
Osmanlı Kaptan-ı Deryası Piri Reis'in hazırladığı Kitab-ı Bahriye, temel olarak bir denizcilik kılavuzu kitabıdır. Kitab-ı Bahriye temel olarak bir denizcilik kılavuzu kitabıdır. Piri Reis korsanlık günlerinden başlayarak gezip gördüğü yerleri yabancı kaynaklardan da yararlanarak tarihi ve coğrafi özellikleriyle kitabında anlatmış, kıyı ve adaların çeşitli renkler ve resimlerle deteylı harita ve krokilerini çizmiştir.

Kitab-ı Bahriye’de kitabı yazma gerekçesinden başlayarak, temel denizcilik bilgileri, fırtınalar, rüzgar çeşitleri, pusula, harita kullanımı ve dünyayı kaplayan kara ve okyanuslara ilişkin genel bilgiler verilmektedir. Daha sonra sırayla büyük okyanuslar, denizler ve kara parçalarına ilişkin bilgiler ile özellikle Portekizlilerin yaptığı son keşifler ve bunlara ait hikayeler anlatılmaktadır.

Ayrıntılı olarak Akdeniz’in anlatıldığı nesir bölümü okumak ise 16. yüzyılda zevkli bir geziye çıkmak gibidir. Çanakkale Boğazından başlayarak Ege denizi kıyı ve adaları, Adriyatik denizi kıyıları, batı İtalya, güney Fransa, doğu İspanya kıyılarıyla çevresindeki adalara ilişkin tarihi, coğrafi bilgiler verilerek kuzey Afrika kıyıları, Filistin, Suriye, Kıbrıs ve Anadolu kıyıları izlenerek Marmaris’te tüm Akdeniz havzası, önemli rotaları ve çizdiği haritalar verilerek gezi noktalanır.

Kitab-ı Bahriye`nin iki sürümü vardır. Birincisi 1521 tarihlidir ve denizcilerin kullanımı için yapılmıştır. İkincisi 1526`da Kanuni Sultan Süleyman için hazırlanmış daha ayrıntılı ve süslü bir eserdir.

1511-13 yılları arasında birinci dünya haritasını çizerken seyir notlarını da bir kitap olarak düzenlemeye başlamıştır. Sonunda, yabancı kaynaklardan da yararlanarak bu yerlerin tarihi ve coğrafi özelliklerini 1521 tarihinde tamamladığı Kitab-ı Bahriye`de toplamıştır.

1524 yılında Kanuni Sultan Süleyman`ın damadı ve sadrazamı Pergeli İbrahim Paşa, Mısır`a sefer yaparken, Piri Reis`i de yanına kılavuz kaptan olarak alır. Piri Reis`in sefer sırasında kendi hazırladığı kılavuzdan yararlandığını farkeden Sadrazam, Piri Reis`ten eserin temize çekilerek Kanuni Sultan Süleyman`a sunulmasını ister. Piri Reis, usta hattatlar ve çizimcilere yaptırılan yeni Kitab-ı Bahriye`sini 1526`da Kanuni`ye armağan eder.

15 Kasım 2005 tarihinde hattat Fuat Başar tarafından haritanın orjinali üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda, Piri Reis Haritası üzerinde oynama yapıldığı sonucuna varılmıştır. Gerek haritadaki yazılar gerekse Kitab-ı Bahriye adlı eserin tüm cildlerinde inceleme yapılmış, kitabın tüm cildlerindeki yazıların aynı kalemden çıktığı ve yazıların talik kırması tarzında yazıldığı ortaya konmuştur.Yine Piri Reis`in 1513 tarihli Dünya Hharitası üzerindeki Osmanlıca yazılar da aynı tarzda, yani talik kırması ve aynı kalemden çıkmadır. Ancak ilginç olan nokta, sol tarafta, Güney Amerika hattı üzerindeki yazılar nesih kırmasıdır ve farklı bir kişi tarafından yazılmıştır.

Ayrıca Kanuni Sultan Süleyman`a hediye edilmesi gereken Kitab-ı Bahriye`nin hattat yazısı ile özel işlenmeli olması gerekliyken, bu özelliğe rastlanmaması da dikkat çekicidir.

Kitab-ı Bahriye`nin 1526 sürümünde Akdeniz ve Ege`nin 290 haritası vardır. Bunu izleyen yüzyıl boyunca Kitab-ı Bahriye`nin ilk nüshasından daha da gösterişli çeşitli kopyaları yapılır. İşlevselliği artsın diye sonraki yıllarda yapılan kopyalarına Marmara Denizi kıyı ve adaları ile İstanbul da ilave edilir.

Kitabın 2. sürümünde pek çok bilgi içerir. Birinci bölümün konuları fırtınalar, pusula, portolan(bir limanın ya da kıyının bir bölümünün, büyük ölçekte yapılmış haritası) haritaları, yıldızlarla yön bulma, okyanuslar, ve onları çevreleyen kara parçalarıdır. Ayrıca Avrupalı kaşiflerin seyahatleri hakkında da bilgiler vardır, bunların arasında Kristof Kolomb`un Yeni Dünya`yı keşfine ve Portekizlilerin Hint Okyanusu`na seferlerine değinilir. 

İkinci bölümü, portolan tarzı harita ve seyir kılavuzlarından oluşur. Her bölüm söz konusu ada veya kıyının bir haritasını içerir. Bu bölümlerden birinci kitapta 132, ikincisinde 210 tane vardır. Kitab-ı Bahriye`nin ikinci bölümü, Çanakkale Boğazı ile Sultaniye ve Kilitbahir kalelerinin anlatımı ile başlar. Ege Denizi adaları ve kıyıları, Yunanistan kıyıları, Mora Yarımadası, Adriyatik kıyıları, İtalya kıyıları, Sicilya, Sardunya, Korsika adaları, Fransa kıyıları, İspanya kıyı ve limanları, Kanarya Adaları, Kuzey Afrika kıyıları, Mısır ve Nil nehri, Doğu Akdeniz kıyıları, Girit ve Kıbrıs, Anadolu`nun güney ve Ege kıyıları ve adaları, Gelibolu ile Saros Körfezi anlatılır. Kentlerdeki önemli anıt ve binaların çizimlerinin de yer aldığı kitapta ayrıca Piri Reis`e ait biyografik bilgiler de bulunur.

Kitapta, Piri Reis, Akdeniz`le ilgili bunca bilginin büyük bir parşömen üzerine çizmek yerine bir kitapta toplamasının nedenini açıklamış, elindeki bilgilerin tek bir haritaya sığdırılmasının kullanışsız olacağını belirtmiştir.

Kitab-ı Bahriye`nin kopyaları Avrupa`nın çeşitli kütüphanelerinde bulunur. Birinci kitabın suretleri İstanbul`da Topkapı Sarayı`nda, Nurosmaniye Kütüphanesi`nde ve Süleymaniye kütüphanesi`nde, Bolonya`da Bibliotheque de `Universite`de, Viyana`da Nationalbibliothek`de, Dresden`de Staatbibliotek`de, Paris`de Bibliotheque Nationale`de, Londra`da British Museum`da, Oxford`da Bodlein Library`de, Baltimore`da Walters Art Gallery`de bulunur. İkinci kitabın suretleri İstanbul`da Topkapı Sarayı`nda, Köprülüzade Fazıl Ahmed Paşa Kütüphanesi`nde, Süleymaniye Kütüphanesi`nde ve Paris Kütüphanesi`nde bulunurlar.
 

KİTAPTA BULUNAN HARİTALARDAN BAZILARI

Not: Daha fazla haritaya ulaşmak için kaynak kısmındaki wikipedi linkine tıklayınız.
Not-2: Resimleri büyütmek için haritaların üzerine tıklayınız.
 
Piri Reis Dünya Haritası - İlk 2 sayfa
Kitab-ı Bahriye'nin İlk 2 sayfası
Piri Reis Dünya Haritası - Avrupa
Avrupa Haritası
 
Piri Reis Dünya Haritası - Marmaris
Marmaris Haritası
Piri Reis Dünya Haritası - Kıbrıs
Kıbrıs Haritası
 
Piri Reis Dünya Haritası - Girit
Girit Haritası
Piri Reis Dünya Haritası - Antalya Manavgat-Side
Antalya Manavgat-Side Haritası
 
Piri Reis Dünya Haritası - Fethiye
Fethiye Haritası
Piri Reis Dünya Haritası - Ege Denizi
Ege Denizi Haritası
 
Piri Reis Dünya Haritası - Çanakkale Boğazı Girişi
Çanakkale Boğazı Girişi Haritası
Piri Reis Dünya Haritası - Rodos
Rodos Haritası
 
Piri Reis Dünya Haritası - Gelibolu
Gelibolu Haritası
Piri Reis Dünya Haritası - Antalya Kemer
Antalya Kemer Haritası
 
Piri Reis Dünya Haritası - Alanya
Alanya Haritası
Piri Reis Dünya Haritası - İstanbul
İstanbul Haritası
 
Kaynak: Wikipedi
İlk oyu sen ver!
Önceki BlogPİRİ REİS'İN DÜNYA HARİTASI'NIN SIRRI
Sonraki BlogROBOTİĞE İLK ADIM

Yorum yapabilmek için Üye Girişi yapın.

Yorumlar (0)

Hiç yorum yapılmamış. İlk yorumu yapan sen ol.